Publiczne służby zatrudnienia krajów Europy Środkowej i Wschodniej a oferta nowych usług

Joze Glazer, Słowenia

Przedstawiając procesy zachodzące w publicznych służbach zatrudnienia w krajach Europy Wschodniej oparłem się na wybranych informacjach uzyskanych w kwestionariuszach nadesłanych od służb z Węgier, Słowacji, Republiki Czeskiej, Bułgarii, Rumunii, Chorwacji, Macedonii, Bośni i Hercegowiny oraz Słowenii. Sformułowania w poniższym tekście mają charakter uogólnień, nie jest bowiem możliwe uwzględnienie wszystkich konkretów i cech szczególnych, które mogą wpływać na dynamikę i działalność publicznej służby zatrudnienia w poszczególnych krajach.

Uwarunkowania rynku pracy

Po wielkich przemianach politycznych pod koniec lat 80-tych wszystkie wymienione kraje stanęły wobec konieczności zmian na rynku pracy. Prywatyzacja, denacjonalizacja, konieczność znalezienia nowych rynków – wszystko to wywierało silną presję na liberalizację rynku pracy, to z kolei na wzrost bezrobocia. We wszystkich tych krajach bezrobocie było zjawiskiem niemal nieznanym, zatrudnienie oznaczało pracę na całe życie. Gwałtowny wzrost bezrobocia po roku 1990 wygenerował trend, który utrzymuje się do tej pory, z wyjątkiem być może Węgier i Słowenii, w których wskaźniki rejestrowanego bezrobocia były w roku 2000 poniżej wielkości odnotowanych w roku 1992.

Rośnie odsetek ludzi starszych i osób bez szczególnych kwalifikacji wśród ogółu bezrobotnych. Bezrobotni w wieku powyżej 50 lat stanowią 27,3% w Słowenii i 16,2% w Republice Czeskiej (w innych badanych krajach odsetek ten waha się między 8,7% a 15%). Szczególnym problemem we badanych krajach jest bezrobocie długotrwałe, gdyż udział osób pozostających bez pracy przez ponad 12 miesięcy wynosi 70,1% w Bośni i Hercegowinie, 60,3% w Słowenii i 52,5% w Chorwacji (w innych krajach notuje się niższe wskaźniki). Wskaźnik bezrobocia młodzieży do lat 25 spada we wszystkich krajach (z wyjątkiem Bośni i Hercegowiny) – najwyższe wskaźniki notuje się w Bośni-Hercegowinie (60%), Macedonii (44%) i Chorwacji (43%), najniższe w Bułgarii (16%), Rumunii (21) i Słowenii (23,8%).

SŁUŻBY ZATRUDNIENIA KRAJÓW EUROPY WSCHODNIEJ

Publiczna służba zatrudnienia to najważniejszy instrument polityki zatrudnienia w każdym kraju. Poprzez sieć własnych placówek (urzędów pracy, ośrodków zatrudnienia) udostępniają wszystkim obywatelom kraju dostęp do własnych usług na szczeblu lokalnym i regionalnym.

Niektóre publiczne służby zatrudnienia mają już długą tradycję. Różnią się znacznie pomiędzy sobą pod względem organizacji. Wśród badanych krajach są takie – jak Republika Czeska, Bułgaria czy Rumunia – które lokują służbę zatrudnienia w swych resortach pracy jako oddzielne departamenty. W innych krajach publiczne służby zatrudnienia funkcjonują jako oddzielne podmioty mające osobowość prawną i status instytucji użyteczności publicznej (lub służby) i kierowane przez własne zarządy, w skład których wchodzą przedstawiciele partnerów społecznych – rząd, pracodawcy, związki zawodowe – oraz samych pracowników tych służb (tak jest w Słowenii, Chorwacji i Słowacji). Większość finansowana jest z budżetu, niektóre bezpośrednio (słoweńska). W niektórych krajach finansowanie następuje ze specjalnych funduszy zatrudnienia tworzonych ze składek pracodawców i pracowników.

Publiczne służby zatrudnienia świadczą wszystkie podstawowe usługi zatrudnienia, mianowicie:

– Pośrednictwo pracy oraz pomoc i doradztwo w poszukiwaniu pracy.

– Zarządzanie i wypłacanie zasiłków dla bezrobotnych.

– Informacja zawodowa i poradnictwo dla bezrobotnych.

– Informacja zawodowa i poradnictwo dla młodzieży.

– Szkolenie i kształcenie bezrobotnych.

– Dofinansowywanie i inne programy tworzenia miejsc pracy.

– Programy specjalne dla pracowników zwalnianych przez przedsiębiorstwa (z wyjątkiem Bośni-Hercegowiny).

– Informacja o rynku pracy (statystyka, analiza itd.) (w wyjątkiem Słowacji).

– Wydawanie zezwoleń na pracę (z wyjątkiem Rumunii).

– Inne kierunki działalności.

Służby zatrudnienia nie tylko różnią się od siebie, lecz i wykazują też pewne podobieństwa. Wszystkie publiczne służby zatrudnienia świadczą usługi w zakresie podstawowym, nie różniąc się pomiędzy sobą jeśli chodzi o merytoryczną zawartość świadczonych usług. Natomiast wprowadzanie poszczególnych świadczeń rozpoczynano w różnym czasie, różny też jest ich poziom zależnie od kraju. Większość krajów stanęło wobec konieczności tworzenia aktywnych programów zatrudnienia w stosunkowo krótkim okresie, uprzednio bowiem bezrobocie nie było przedmiotem troski władz. We wszystkich badanych krajach widoczne jest dążenie do skracania okresów działania środków pasywnych i zmniejszania ich zakresu na rzecz różnych form aktywnych środków polityki zatrudnienia (a przynajmniej wyrażana jest wobec ustawodawcy zachęta do działania w tym kierunku). Priorytet przyznaje się programom aktywnym, zwiększającym zatrudnienie. Zauważalne jest wzmacnianie znaczenia programów „samozatrudnienia”, zachęta do rozwijania małych firm, lokalnych firm, a także robót publicznych. Szczególne znaczenie przywiązywane jest do poradnictwa zawodowego, podejmowane są wysiłki tworzenia programów dla osób „trudno zatrudnialnych”, czyli osób długotrwale bezrobotnych i niepełnosprawnych. Stosunkowo dobrze rozwinięte są informacja zawodowa i poradnictwo dla młodzieży i innych bezrobotnych. Obserwowany jest szybki rozwój działalności informacyjnej o rynku pracy (podaż i popyt na rynku pracy) choć wykorzystanie środków elektronicznych znajduje się jeszcze w fazie początkowej (z wyjątkiem Słowenii).

Status pracodawców jest we wszystkich badanych krajach podobny. W odniesieniu do pracodawców rozwijane jest pośrednictwo, tworzone specjalne programy dla pracodawców, rozmaite formy finansowej zachęty dla przedsiębiorców do zatrudniania bezrobotnych (rekompensaty za niższą wydajność osób „trudno zatrudnialnych”), specjalnie dostosowane programy dla pracodawców znanych z wcześniejszej współpracy. Restrukturyzacja przedsiębiorstw w większości krajów Europy Wschodniej stwarza problem dużej liczby osób zwalnianych. Publiczne służby zatrudnienia współpracują tu z pracodawcami. Działalność ta prowadzona za pośrednictwem służby zatrudnienia (która zazwyczaj przygotowuje profesjonalne programy i metody) we współpracy z resortami pracy, gospodarki i partnerami lokalnymi (tak jest w przypadku funduszu pracy w Słowenii).

Pracownicy publicznych służb zatrudnienia

Tempo wzrostu zatrudnienia w publicznych służbach zatrudnienia było zdecydowanie mniejsze od tempa wzrostu liczby bezrobotnych, którzy stanowią główny zrąb klienteli służby zatrudnienia (np. w Macedonii od roku 1992 bezrobocie wzrosło o 111%, zatrudnienie natomiast o 25%). Dysproporcja pomiędzy liczbą bezrobotnych a pracowników publicznej służby zatrudnienia jest ogromna – np. w Macedonii na jednego pracownika przypada 734 bezrobotnych, w Bośni-Hercegowinie 794, w Chorwacji 330. Jest to jakiś wskaźnik dystansu pomiędzy tymi krajami jeśli chodzi o zakres i jakość usług świadczonych bezrobotnym.

Służby zatrudnienia opracowały systemy szkolenia pracowników usprawniające ich pracę i dające im umiejętności niezbędne do pracy z klientami. Niektóre ze służb utworzyły własne ośrodki szkoleniowe (Słowacja), inne wprowadziły system „szkolenia szkoleniowców” w celu podwyższenia sprawności szkolenia i zmniejszania kosztów. W Słowenii od pracowników pracujących z klientami wymagane jest zdanie specjalnego egzaminu[1].

W służbach zatrudnienia widoczna jest stała tendencja w kierunku adaptacji usług i organizacji zmian na rynku pracy a także obowiązujących przepisów dotyczących rynku pracy. Stopniowo tworzone są cele wewnętrzne w dziedzinach priorytetowych (zarządzanie przez cele), system bieżącej kontroli skuteczności i monitorowanie założonego wykorzystania środków publicznych. Służby zatrudnienia korzystają z doświadczeń służb innych krajów poprzez rozmaite formy współpracy i wymiany doświadczeń. Angażują się w różne programy Unii Europejskiej wzmacniające instytucje rynku pracy (PHARE: skojarzenie Słowenii z Wielka Brytanią, Szwecją, Irlandią). Niektóre spośród krajów Europy Środkowej opracowały bogate formy wzajemnej współpracy z bezpośrednią wymianą doświadczeń, warsztatami z udziałem ekspertów, regularnymi spotkaniami szefów publicznych służb zatrudnienia[2]. Opracowano zaawansowane, profesjonalne programy współpracy pomiędzy służbami zatrudnienia krajów sąsiadujących.

Główne kierunki zmian w służbach zatrudnienia od początku lat 90-tych

Zmiany w działalności publicznych służb zatrudnienia polegały na reorganizacji hierarchii priorytetów i wprowadzaniu nowych produktów dla klientów – w związku ze zmiennością poziomu i struktury bezrobocia. Oto wspólne cechy tych tendencji:

– W dziedzinie pośrednictwa, pomocy poszukującym i poradnictwa: wzrost liczby skierowań do pracy i kontaktów z pracodawcami, tworzenie specjalnych doradców dla przedsiębiorców i usprawnienie współpracy z pracodawcami (w Słowenii tytułem eksperymentu wprowadzono specjalne wydziały współpracy z pracodawcami, pracujące w trybie „wszystkiego pod jednym dachem” – one-stop shop – gdzie wszystkie usługi wobec pracodawców wykonywane są na miejscu, a nadto funkcjonują specjalni doradcy koordynujący współpracę w pracodawcami na szczeblu regionalnym. Na szczeblu lokalnym za współpracę tę odpowiada kierownik miejscowego urzędu zatrudnienia).

– W zakresie prowadzenia i wypłacania zasiłków dla bezrobotnych: stopniowe ograniczanie uprawnień – długości okresu płatności, zmniejszanie liczby uprawnionych, głównie drogą zmian przepisów dotyczących rynku pracy.

– W dziedzinie informacji zawodowej i doradztwa dla bezrobotnych: rozbudowa sieci ośrodków doradztwa i informacji przy stale rosnącej liczbie wizyt ze strony zarówno ludzi młodych, jak dorosłych, przesuwanie priorytetu od młodzieży w kierunku bezrobotnych. Niemal we wszystkich krajach obserwuje się rozwój klubów pracy.

– W dziedzinie informacji zawodowej i doradztwa dla młodzieży: systematyczne rozszerzanie informacji o rynku pracy, nawiązywanie kontaktów ze szkołami i doradcami działającymi przy szkołach (w Słowenii), promocja centrów doradztwa i informacji zawodowej (na Węgrzech i w Słowenii).

– W zakresie programów szkolenia i kształcenia bezrobotnych: dostosowywanie programów do istniejącej struktury grup bezrobotnych, priorytet dla programów zwiększających szanse na zatrudnienie i programów przeznaczonych dla znanych na rynku pracodawców, specjalne programy powrotu do szkół dla ludzi, którzy szkół nie pokończyli.

– W zakresie dofinansowania i innych programów tworzących miejsca pracy (w tym robót publicznych): wobec wzrostu liczby osób długotrwale bezrobotnych i osób starszych pozostających bez pracy – programy opracowywane są we współdziałaniu z samorządami i podmiotami, dąży się do umacniania współpracy pomiędzy lokalnymi urzędami zatrudnienia a samorządami dla zapewnienia dofinansowania programów lokalnych; we współpracy z wyspecjalizowanymi instytucjami tworzone są programy specjalne zatrudniania niepełnosprawnych.

– W zakresie programów specjalnych dla osób zwalnianych z przedsiębiorstw (z wyjątkiem Bośni-Hercegowiny, w większości badanych krajów forma ta znajduje się w fazie początkowej). W Słowenii latach 90-tych priorytet miało tworzenie programów przeszkolenia osób zwalnianych. Jako nowy środek działania w tym zakresie wprowadzono fundusz pracy, a wszystkie programy opracowane dla bezrobotnych można teraz stosować w pracy z osobami zwalnianymi. Służby zatrudnienia współpracują w tym zakresie z pracodawcami i administracją publiczną, a także z resortem gospodarki. Obecnie obserwuje się stopniową redukcję tego typu programów.

– Programy ułatwiające pracę na własny rachunek („samozatrudnienie”) – w początkowej fazie skokowego wzrostu bezrobocia stanowiły jedyną możliwość znalezienia pracy, w miarę rozbudowy sieci doradztwa programy te rozwijały się i pod względem treści. Przeprowadzone w Słowenii badanie pokazało, iż ponad 90% małych firm założonych przy wsparciu ze strony urzędów zatrudnienia było aktywnych po upływie pięciu lat zatrudniając nowych pracowników.

– W zakresie informacji o rynku pracy – statystyki, analiz (z wyjątkiem Słowenii): wzrost ilościowy i jakościowy informacji będących podstawą polityki państwa i tworzonych strategii zatrudnienia we współpracy z innymi instytucjami. Polepsza się dostępność informacji o osobach zarejestrowanych jako poszukujące pracy oraz o zgłoszonych wolnych miejscach pracy.

– Wydawanie osobom zagranicznym zezwoleń na pracę (z wyjątkiem Rumunii): udzielenie zezwolenia uzależnione jest od istnienia zapotrzebowania na krajowym rynku. Służby zatrudnienia funkcjonują jako organy doradcze w zakresie regulacji przepisów.

– Inne kierunki działalności: służby zatrudnienia opracowują rozmaite programy dla osób, dla których trudno znaleźć zatrudnienie – niepełnosprawnych, we współdziałaniu z innymi instytucjami (dla rehabilitacji), szkolenia przygotowujące do pracy na własny rachunek, do współpracy z pracodawcami, działalnością informacyjną i współpracą z różnymi partnerami na szczeblu lokalnym. W Słowenii służba zatrudnienia prowadzi krajowy system stypendiów dla szczególnie uzdolnionej młodzieży.

Do funkcji publicznej służby zatrudnienia należy opracowywanie treści programów zatrudnienia, z których część (działalność informacyjna, doradztwo i motywacja bezrobotnych) realizuje ona siłami własnymi. Większość programów jednak realizowana jest we współpracy z partnerami (prywatne agencje zatrudnienia i inne instytucje, również szkoły) na szczeblach regionalnym i lokalnym. Służba zatrudnienia monitoruje realizację programów i ich finansowanie. Realizatorzy programów wyłaniani są w trybie przetargów publicznych w Słowenii, w pewnym zakresie również na Węgrzech, w Bułgarii i Rumunii.

Nowe usługi oferowane przez służby zatrudnienia

W miarę jak rosło bezrobocie służby zatrudnienia stopniowo wprowadzały nowe metody pracy z myślą o zwiększaniu zatrudniania osób pozostających bez pracy. Oto niektóre z nowo wprowadzonych form pracy:

– Opracowanie indywidualnych planów zatrudnienia dla bezrobotnych (plany „powrotu do pracy”) – tę metodę wprowadzono do pracy ze wszystkimi bezrobotnymi w Słowenii, częściowo również na Węgrzech i w Rumunii, przede wszystkim z bezrobotną młodzieżą i w niektórych przypadkach z dorosłymi.

– Organizowanie intensywnych form doradztwa grupowego i pomocy w poszukiwaniu pracy (głównie w formie klubów pracy) zostało wprowadzone przez wymienione powyżej publiczne służby zatrudnienia jako jedna z najbardziej skutecznych form wspierania bezrobotnych w znajdowaniu zatrudnienia.

– Szczególnego znaczenia nabiera współpraca z pracodawcami. Organizowanie spotkań pracodawców poszukujących nowych pracowników z osobami poszukującymi pracy dla znalezienia odpowiednich alternatywnych możliwości zatrudnienia wprowadzane jest w Słowenii, Bośni-Hercegowinie, Republice Czeskiej i Macedonii. Pracownicy urzędów zatrudnienia w tych krajach regularnie odwiedzają pracodawców zapoznając się z ich potrzebami i wymaganiami wobec przyszłych pracowników. Cel takich spotkań jest również marketingowy, chodzi bowiem o przybliżenie pracownikom działań prowadzonych przez urzędy zatrudnienia i zapoznawanie z nowymi programami zatrudnienia dla promocji zatrudnienia różnych grup docelowych osób, dla których niełatwo znaleźć zatrudnienie. Są to różne formy dofinansowania pracodawców, stosowane wszędzie w badanych krajach. Są rozmaite formy wyrównywania pracodawcom uszczerbku wynikającego z niższej wydajności bądź szkolenia zatrudnianych bezrobotnych w celu przygotowania ich do oczekiwań pracodawców – co ma zachęcać do zatrudniania bezrobotnych. Prowadzone są różne badania mające na celu określenie zapotrzebowania i oczekiwań pracodawców. Służba zatrudnienia organizuje lub uczestniczy w rozmaitych targach pracy, na których prezentują się pracodawcy i poszukujący pracy (organizowane one są przez zrzeszenia studenckie, związki pracodawców, izby gospodarcze, izby handlowe).

– Internet zawiera istotne dane o popycie na pracę i jej podaży w Słowenii. Internetowy system pośrednictwa rozwijany jest stopniowo w Republice Czeskiej, Słowacji i Rumunii.

– Ocena skuteczności programów zatrudnienia dla zwiększenia zatrudnienia poszukujących pracy wprowadzana jest przez służby zatrudnienia w Słowenii i na Węgrzech, częściowo w służbach pozostałych krajów.

– Rozwijanie partnerstwa na szczeblu lokalnym i regionalnym dla utrzymywania stałych kontaktów z władzami, związkami pracodawców, związkami zawodowymi i innymi partnerami w procesie rozwoju i wprowadzeniu programów zatrudnienia jest stałym elementem działalności publicznej służby zatrudnienia. W większości badanych krajów to właśnie te służby są inicjatorami partnerskiej współpracy tworzonej na szczeblu lokalnym.

– Okresowe kontrole działalności bezrobotnych jako sposób zapobiegania pracy nielegalnej i aktywizacji bezrobotnych stosowane są przez specjalny wydział publicznej służby zatrudnienia w Słowenii. W Republice Czeskiej, w Słowacji, Bułgarii i Macedonii działalność taka prowadzona jest przez odpowiednie piony nadzoru i kontroli działające w ministerstwach pracy tych krajów.

– Współpraca z prywatnymi agencjami zatrudnienia rozwija się stopniowo, zależnie od poziomu rozwoju prywatnych służb zatrudnienia w danym kraju. Podmioty prywatne koncentrują się bardziej na tych spośród poszukujących pracy, którzy mają dobre szanse na zatrudnienia, działają też jako „łowcy głów”. W niektórych krajach rozwój prywatnych podmiotów jest promowany odpowiednimi zmianami przepisów, stąd przejmują one pewne podstawowe działania od publicznej służby zatrudnienia, jak np. przygotowywanie planów zatrudnienia (w Słowenii).

Rozwijanie nowych usług dla klientów publicznych służb zatrudnienia

Większość badanych służb orientuje się na poprawę usług dla klientów. Podejmują one próby reorganizowania się na wyższym poziomie skuteczności i profesjonalnej niezależności od zmieniających się wymogów polityki bieżącej, oferując władzom profesjonalne wsparcie w przygotowaniu strategii zatrudnienia i realizacji celów krajowych programów aktywizacji zatrudnienia.

Wszystkie z badanych publicznych służb zatrudnienia dążą do poprawy usług świadczonych klientom – bezrobotnym, jak również pracodawcom. Dążenie do zwiększania skuteczności i satysfakcji dla klienta jest tendencją powszechną. Uwidacznia się to w związku z wprowadzaniem nowych usług dla klientów takich jako samoobsługa, planowanie czasu obsługi klientów, przyjmowanie skarg i propozycji poprawy, rozwój wewnętrznego monitoringu i kontroli usług, czy tendencji do zapewnienia większej przejrzystości świadczonych usług i wydatkowanych środków.

Poziom wykorzystania w urzędach zatrudnienia technik informatycznych zmienia się i zależy od wielkości uzyskiwanych środków. Wszystkie publiczne służby zatrudnienia rozwijają bazę informatyczną swej działalności, korzystając zarówno z Internetu, jak Intranetu dla własnych celów i dla pomocy klientom – bezrobotnym, pracodawcom, młodzieży, partnerom, administracji.

Inną tendencją wspólną badanym służbom jest dążenie do reorganizacji działalności w kierunku wyższej skuteczności i zapewnienia jakości usług w skali kraju (tak jest w Słowenii i w Republice Czeskiej). Wpływając na zmiany przepisów rynku pracy próbują wzmocnić zawodową autonomię publicznych służb zatrudnienia (widoczne to jest zwłaszcza na Węgrzech, w Republice Czeskiej).

Kończąc wymienię niektóre usługi dla klientów aktualnie świadczone w Słowenii. Ich celem jest zwiększenie skuteczności działania, zadowolenie klientów i racjonalne wykorzystanie pozostających do dyspozycji środków:

– Zespołowe podejście do klientów: stwierdziliśmy, że w przypadku klientów, dla których trudno znaleźć zatrudnienie konieczne jest podejście interdyscyplinarne ze strony doradców i wzmocnienie działania zespołowego.

– Zapewnienie pracodawcom pełnej oferty w jednym miejscu (podejście tzw. „wszystko pod jednym dachem”): wprowadzono w większych urzędach zatrudnienia specjalne wydziały dla pracodawców, gdzie mogą oni przedstawiać swoje wymagania wobec potrzebnych im pracowników, współdziałać w doborze kandydatów do pracy spośród osób jej poszukujących, uzyskiwać informacje dotyczące osób poszukujących pracy, czy załatwiać zezwolenia na pracę dla osób zagranicznych.

– Wydziały samoobsługi dla klientów: pozyskiwanie z prasy lub z Internetu wszelkich informacji o dostępnych miejscach pracy, programach zatrudnienia, podmiotach świadczących poszczególne usługi, informacji dotyczących praw i obowiązków bezrobotnych, pracodawców i uczących się, stopniowe wprowadzanie technik informatycznych do uzyskiwania rozmaitych zezwoleń czy zgłaszania praw do świadczeń Internetem.

– Bezpłatna linia informacyjna do kontaktu z ekspertami publicznej służby zatrudnienia: przyjmowane są w niej również skargi na działania urzędów zatrudnienia.

– Zapoczątkowanie opracowywania standardów obsługi bezrobotnych: obecnie jest w fazie testów w jednym z ośrodków regionalnych, po ocenie pilotażowego programu przewidywane jest wprowadzenie pierwszych sześciu standardów na całym terytorium Słowenii.

– Planowanie czasu obsługi klientów: wprowadzono już w całym kraju, skracając czas oczekiwania, zapewniając równiejsze obciążenie pracowników publicznej służby zatrudnienia, podwyższając poziom zadowolenia klientów, którzy z góry znają datę spotkania z doradcą. Niebawem wprowadzona zostanie specjalna aplikacja komputerowa umożliwiająca rozplanowanie czasu obsługi klientów.

– Wprowadzenie systemu informacji zarządczej dla monitorowania skuteczności pracy publicznej służby zatrudnienia. Zawierać on będzie wskaźniki skuteczności i realizacji różnych działań, zapisując wykonanie założonych planów oraz wykorzystanie środków.

W celu poprawy i wdrożenia wszystkich tych usług służba zatrudnienia Słowenii korzysta z programu „zbliźniaczenia” ze służbami Regionu Północnego Anglii, Szwecji i Irlandii. Oczywiście systematycznie zbierane są wszelkie informacje we współpracy ze służbami zatrudnienia krajów sąsiednich i krajów członkowskich WAPES.

Wnioski

Zmiany na rynku pracy, zmiany przepisów rynku pracy i restrukturyzacja gospodarek wpłynęły w sposób zasadniczy na kształt zapotrzebowania klientów publicznych służb zatrudnienia (bezrobotnych, pracodawców i placówek administracji). W służbach zatrudnienia wszystkich badanych krajów stwierdzamy znaczny postęp w dostosowywaniu samej ich organizacji do nowych potrzeb, merytorycznej zawartości programów działania, i szkoleniu pracowników do wykonywania nowych zadań. Wszystkie te służby stanęły wobec wyzwania, jakim było poradzenie sobie z ogromnym wzrostem liczby osób bez pracy. W stosunkowo krótkim okresie służby te musiały stworzyć system ubezpieczeń na wypadek bezrobocia oraz system aktywnych środków polityki zatrudnienia przy niezwykle ograniczonych zasobach kadrowych i środkach finansowych. Musiały własnymi siłami podjąć wysiłek przeszkolenia swych pracowników przygotowując ich do sprostania nowym wyzwaniom, musiały też same dobić się właściwej pozycji jako najważniejszego instrumentu polityki zatrudnienia państwa. Publiczna służba zatrudnienia musi dostosowywać własną organizację wewnętrzną do zmian na rynku pracy, dążąc do zapewnienia identycznych standardów usług w całym kraju.

znaków (ze spacjami): 23916

[1] W Słowenii Ustawa o zatrudnieniu i ubezpieczeniu od bezrobocia z 1998 roku stanowi, że każdy pracownik publicznej służby zatrudnienia zaangażowany w pośrednictwo pracy, programy zatrudnienia, ubezpieczanie funduszy, pomoc poszukującym pracy, doradztwo zawodowe – muszą zdawać specjalny egzamin ekspercki. Dotyczy to ponad 70% wszystkich pracowników publicznej służby zatrudnienia, w tym wszystkich osób na stanowiskach kierowniczych na szczeblach krajowym, regionalnym i lokalnym.

[2] Od roku 1995 publiczne służby zatrudnienia krajów Europy Środkowej prowadzą stałą współpracę – z udziałem Austrii, Słowenii, Węgier, Republiki Czeskiej, Słowacji, Niemiec, a także Chorwacji i Polski, które przyłączyły się w roku 2000.